Ελαιόλαδο και υγεία

Οι Κρητικοί εδώ και αιώνες όπως μαρτυρούν οι περιηγητές οι επιδημιολογικές μελέτες και τα στατιστικά στοιχεία, διατηρούν την πρωτιά στην κατανάλωση ελαιόλαδου, μια και καταναλώνουν 23-24 κιλά κατά άτομο κιλά το χρόνο.
Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά γίνεται λόγος για το κρητικό πρότυπο διατροφής, το οποίο διαφοροποιείται σημαντικά από το μεσογειακό, εξαιτίας του τρόπου αλλά και το ελαιολάδου που χρησιμοποιεί. Τα κρητικά φαγητά κυριολεκτικά "κολυμπούν" στο λάδι.

Η μεσογειακή δίαιτα η οποία σήμερα θεωρείται από πολλούς πολύ γενικευμένος όρος έγινε αρχικά γνωστή διεθνώς από τα αποτελέσματα της Μελέτης των Επτά Χωρών, στην οποία ο πληθυσμός της Κρήτης βρέθηκε να έχει το χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο σε σύγκριση με άλλους πληθυσμούς που συμμετείχαν στη μελέτη. Αυτό κατά τους ερευνητές οφείλεται στη μεγάλη ποσότητα μονοακόρεστων λιπαρών οξέων που διαθέτει το ελαιόλαδο. τα οποία προστατεύουν την καρδιά σε αντίθεση με τα κεκορεσμένα λιπαρά οξέα άλλων ζωικών λιπών (βούτυρο, μαργαρίνη, λαρδί) με τα οποία διαιτώνται οι βορειοευρωπαίοι.Επίσης οφείλεται στην υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου από τον κρητικό πληθυσμό, που είναι 100 γρ. ανά άτομο ημερησίως. Η ποσότητα αυτή περιλαμβάνει ακόμη και και το ελαιόλαδο που προορίζεται για το τηγάνισμα διαφόρων τροφών, όπως ψάρια, τυρί, χορτόπιτες, τυρόπιτες, κρέας.Πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι η υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου όχι απλά μειώνει τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης στο αίμα, αλλά επιπλέον παρεμποδίζει την οξείδωσή της, λόγω των αντιοξειδωτικών ουσιών που υπάρχουν στο ελαιόλαδο, όπως οι τοκοφερόλες, οι πολυφαινόλεςκαι άλλες. Επιπρόσθετα το ελαιόλαδο δεν μειώνει τα επίπεδα της HDL όπως κάνουν τα άλλα πλούσια σε πολυακόρεστα φυτικά έλαια.

Φυσικά αντιοξειδωτικά: Εκτός των λιπαρών ουσιών, το ελαιόλαδο περιέχει μικρές ποσότητες άλλων στοιχείων στα οποία οφείλονται οι ευεργετικές του ιδιότητες. Αυτά τα στοιχεία είναι βιταμίνες και προβιταμίνες (Α και Ε), μέταλλα (σελλήνιο) και ια ολόκληρη ετερογενής τάξη πολυφαινολικών ουσιών που ονομάζονται αντιοξειδωτικά. Οι αντιοξειδωτικές αυτές ουσίες προστατεύουν τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες, το ενεργό οξυγόνο και τις ελεύθερες ρίζες. Οι ελεύθερες ρίζες είναι οι ουσίες που έχουν ενοχοποιηθεί για την βλάβη των πυρηνικών οξέων και πρωτεϊνών και θεωρούνται ως οι πρωταρχικοί βλαπτικοί παράγοντες διαφόρων χρόνιων νόσων όπως ο καρκίνος.

Ελαιόλαδο και πεπτικό σύστημα: Το ελαιόλαδο είναι η περισσότερο ανεκτή ουσία για το στομάχι του ανθρώπου, σε σύγκριση πάντα με τις άλλες λιπαρές ουσίες. Παρουσιοάζει τον καλύτερο δείκτη πεπτικότητας και απορροφητικότητας από τα εντερικά τοιχώματα. Ετσι βοηθάει στη μείωση των γαστρικών υγρών, εξομαλύνοντας το αίσθημα της δυσπεψίας. Επιπλέον δημιουργεί το αίσθημα του κορεσμού και ευνοεί την πέψη των θρεπτικών συστατικών της τροφής. Κλινικές έρευνες έδειξαν ότι το ελαιόλαδο έχει μεγάλη απορροφητικότητα από το βλεννογόνο του εντέρου με αποτέλεσμα να καταπραϋνει πολλά εντερικά σύνδρομα και να υποβοηθεί στη σωστή λειτουργία του παχέως εντέρου.

Ελαιόλαδο και χολή: Το 1932 ο Μ. Chirary δημοσίευσε την πληροφορία ότι πρώτος ο γιατρός Touarte το 1887 συνέστησε επισήμως το ελαιόλαδο ως θεραπευτικό κατά της χολολιθίασης αλλά και των ηπατικών κολικών. Κατά τον Chirary το ελαιόλαδο δεν είναι ικανό να εξαφανίσει ή να διαλύσει τους λίθους αλλά ενεργεί ωστόσο υποβοηθητικά στη διαδικασία έκκρισης της χολής. Γι αυτό συνιστά στους ασθενείς που πα΄σχουν από χολή, δυσπεψία και στομαχικούς πόνους να λαμβάνουν για 10 ημέρες το μήνα 1-2 κουταλιές αρωματισμένου ελαιόλαδου με μερικές σταγόνες λεμονιού κάθε πρωί.

Ελαιόλαδο και προστασία του δέρματος: Το ελαιόλαδο προστατεύει το ανθρώπινο δέρμα από την ηλιακή ακτινοβολία και τα εγκαύματα που αυτή μπορεί να προκαλέσει. Αυτή του η ιδιότητα οφείλεται στη δράση της βιταμίνης Ε και της προβιταμίνης Α καθώς και στις πολυακόρεστες λιπαρές ουσίες του.

Ελαιόλαδο και γηρατειά: Η γήρανση είναι μια προοδευτική διαδικασία η οποία συνοδεύεται από σειρά βιολογικών αλλαγών που μοιραία οδηγούν στο θάνατο. Ερευνες έχουν δείξει ότι άτομα προχωρημένης ηλικίας που καταναλώνουν ελαιόλαδο προστατεύονταν από τις αλλοιώσεις που σημειώννονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο με την παροδο του χρόνου, χάρη στις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες.

Ελαιόλαδο και καρκίνος: Σύμφωνα με έρευνα του Δ. Τριχόπουλου, της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, οι γυναίκες που καταναλώνουν ελαιόλαδο περισσότερο από μια φορά ημερησίως έχουν 25% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν καρκίνο του μαστού, ένεντι εκείνων που καταναλώνουν σπάνια λάδι ελιάς.

Ελαιόλαδο, χοληστερίνη και καρδιακές παθήσεις: Το μοντέλο διατροφής των κατοίκων της Μεσογείου και ιδιαίτερα των Κρητικών περιλαμβάνει άφθονους υδατάνθρακες, αυξημένες ποσότητες φρούτων και λαχανικών, μικρές ή μέτριες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων, αρκετά όσπρια, μέτριες ποσότητες ψαριών και πολύ φυτικό λάδι το οποίο κατ' αποκλειστικότητα είναι ελαιόλαδο. Τομ γενεσιουργό αίτιο των καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι όχι η συνολική ποσότητα των λιπαρών ουσιών που λαμβάνει ένα άτομο μέσω της διατροφής του, όσο η επιλογή αυτών. Κατά συνέπεια, η σωστή αναλογία κεκορεσμένων λιπαρών οξέων και μονοακόρεστων είναι αυτή που προφυλάσσει από τα καρδιακά νοσήματα. Το ελαιόλαδο το οποίο ουσιαστικά είναι ένα από τα σημαντικότερα μονοακόρεστα λίπη, αυξάνει την καλή χοληστείνη και μειώνει την κακή, κτίζοντας ένα πολύ ισορροπημένο λιπιδικό σύστημα στο αίμα. Ετσι δρα απαγορευτικά στο σχηματισμό "πλακιδίων" λίπους στα αρτηριακά τοιχώματα, τα οποία εξελίσσονται τελικώς σε θρόμβους και επιφέρουν τα εμφράγματα της στεφανιαίας ή του μυοκαρδίου.

Ελαιόλαδο και διαβήτης: Το ελαιόλαδο σύμφωνα με σύχρονες κλινικές παρατηρήσεις παίζει ένα δυναμικό ρόλο "συντήρησης" του ζαρώδη διαβήτη σε χαμηλά επίπεδα, ιδιαίτερα σε μη ινσουλινικό-εξαρτώμενο τύπο. Το ελαιόλαδο όταν λαμβάνεται ως μοναδική λιπαρή ουσία ιδαιίτερα από άτομα με διαβήτη δρα ευνοϊκά στην αργή εκκένωση του περιεχομένου του στομάχου στο δωδεκαδάκτυλο. Με τον τρόπο αυτό η πέψη των υδατανθράκων πραγματοποείται με αργό ρυθμό, χωρίς να οδηγεί σε απότομη αύξηση της γλυκόζης στο αίμα.

 

 
 

Αποσπάσματα από το βιβλίο της Μυρσίνης Λαμπράκη-Ματθαιάκη
"Λάδι - Γεύσεις και Πολιτισμός 5.000 χρόνων"
Εκδόσεις "Ελληνικά Γράμματα", 1999



 

[home]  [company]  [products]  [distribution]  [recipies]  [history]  [cretan diet]  [benefits]  [culture]  [contact]  [f.a.q.]